GIÁO DỤC QUỐC TẾ · CHƯƠNG TRÌNH AP · VẬT LÝ
Cập nhật: 16/10/2026 · Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn chương trình AP – Newsky Academy · Áp dụng CED AP Physics 1, AP Physics 2, AP Physics C: Mechanics và AP Physics C: Electricity and Magnetism cùng bản cập nhật đề thi 2027 do College Board công bố
Bài viết dành cho phụ huynh và học sinh đang tìm trung tâm dạy Vật lý AP: phân biệt bốn môn Vật lý AP, giải thích cấu trúc đề mới áp dụng từ tháng 5/2027, cách chọn giữa Physics 1 và Physics C, cùng lộ trình ôn phù hợp với học sinh Việt Nam học ở trường quốc tế.
Tóm tắt nhanh
Thuật ngữ cần biết
Bảng thuật ngữ AP thường gặp
| Thuật ngữ | Giải thích |
|---|---|
| College Board | Tổ chức giáo dục phi lợi nhuận của Mỹ thiết kế chương trình AP, ra đề, chấm thi và công bố điểm AP hằng năm. |
| AP (Advanced Placement) | Chương trình học và kỳ thi trình độ năm nhất đại học dành cho học sinh THPT; mỗi môn có một bài thi riêng vào tháng 5. |
| CED (Course and Exam Description) | Tài liệu gốc của College Board cho từng môn AP, quy định Unit, kỹ năng, trọng số và cấu trúc đề thi. |
| MCQ / FRQ | MCQ là phần trắc nghiệm (Section I), FRQ là phần tự luận (Section II); hai phần cộng lại thành điểm tổng hợp trước khi quy đổi. |
| Bluebook | Ứng dụng thi số của College Board; học sinh làm trắc nghiệm và đọc đề tự luận trên Bluebook bằng máy tính xách tay hoặc iPad. |
| Hybrid digital | Hình thức thi kết hợp: trắc nghiệm làm trên Bluebook, câu tự luận viết tay vào tập giấy thi rồi nộp lại để chấm. |
| Thang điểm 1–5 | Điểm AP cuối cùng báo cáo trên thang 5 bậc; nhiều trường đại học Mỹ xét tín chỉ hoặc miễn môn từ mức 3 trở lên. |
| AP Reading | Đợt chấm tự luận tập trung do giáo sư đại học và giáo viên AP giàu kinh nghiệm thực hiện trong hai tuần đầu tháng 6. |
| Algebra-based / Calculus-based | Physics 1 và 2 chỉ dùng đại số và lượng giác; Physics C dùng đạo hàm và tích phân để lập và giải mô hình vật lý. |
| Translation between representations | Dạng câu tự luận yêu cầu chuyển một hiện tượng giữa sơ đồ lực, đồ thị, phương trình và lời giải thích sao cho nhất quán. |
Mục lục
| PHẦN 01 · TỔNG QUAN |
Trả lời nhanh: Vật lý AP của College Board gồm bốn môn thi riêng: AP Physics 1: Algebra-Based, AP Physics 2: Algebra-Based, AP Physics C: Mechanics và AP Physics C: Electricity and Magnetism. Physics 1 và 2 tương đương hai học kỳ vật lý đại cương dùng đại số; hai môn Physics C tương đương học phần vật lý dùng giải tích, mỗi môn một học kỳ. Mọi môn thi vào tháng 5, chấm thang 1–5 (nguồn: College Board).
Bốn môn Vật lý AP (nguồn: College Board)
| Môn | Tương đương đại học | Nền tảng khuyến nghị | Nội dung chính |
|---|---|---|---|
| AP Physics 1 | Học kỳ 1 vật lý đại cương dùng đại số | Đã học hình học, đang học Algebra II | Động học, lực, năng lượng, động lượng, chuyển động quay, dao động, chất lưu |
| AP Physics 2 | Học kỳ 2 vật lý đại cương dùng đại số | Đã học Physics 1, đã hoặc đang học Precalculus | Nhiệt động lực học, điện, mạch điện, từ, quang hình, sóng, vật lý hiện đại |
| AP Physics C: Mechanics | Một học kỳ cơ học dùng giải tích | Đã hoặc đang học giải tích | Cơ học từ động học đến dao động, có đạo hàm và tích phân |
| AP Physics C: E&M | Một học kỳ điện từ dùng giải tích | Đã học Physics C: Mechanics, đã hoặc đang học giải tích | Định luật Gauss, điện thế, tụ điện, mạch, từ trường, cảm ứng điện từ |
| PHẦN 02 · CẤU TRÚC ĐỀ |
Từ kỳ thi tháng 5/2027, College Board cập nhật số câu trắc nghiệm và thời lượng cho cả bốn đề Vật lý AP: phần trắc nghiệm có 42 câu trong 85 phút, phần tự luận có 4 câu trong 95 phút; mỗi phần vẫn chiếm 50% điểm. Đề thi theo hình thức hybrid digital, học sinh được dùng máy tính và được cung cấp tài liệu tham khảo (công thức) cả bản in lẫn trên Bluebook (nguồn: AP Central – AP Physics 1 Exam).
Cấu trúc đề Vật lý AP từ tháng 5/2027, áp dụng cho Physics 1, 2, C: Mechanics, C: E&M (nguồn: AP Central)
| Phần | Số câu | Thời lượng | Trọng số | Đặc điểm |
|---|---|---|---|---|
| Section I: Multiple Choice | 42 câu | 85 phút | 50% | Câu đơn hoặc chùm câu dựa trên dữ liệu, tình huống thí nghiệm |
| Section II: Free Response | 4 câu | 95 phút | 50% | Mỗi dạng câu tự luận xuất hiện đúng một lần |
Bốn dạng câu FRQ trong mọi đề Vật lý AP (nguồn: AP Central)
| Dạng câu | Yêu cầu chính | Kỹ năng cần luyện |
|---|---|---|
| Mathematical routines (Biến đổi toán học) | Lập và giải phương trình cho một tình huống vật lý | Chọn định luật đúng, biến đổi ký hiệu trước khi thế số |
| Translation between representations (Chuyển đổi biểu diễn) | Vẽ sơ đồ hoặc đồ thị rồi viết phương trình nhất quán với hình vẽ | Sơ đồ lực, sơ đồ năng lượng, đồ thị theo thời gian |
| Experimental design and analysis (Thiết kế và phân tích thí nghiệm) | Mô tả quy trình đo, tuyến tính hóa dữ liệu, rút đại lượng từ độ dốc | Chọn biến, vẽ đường thẳng phù hợp, tính độ dốc |
| Qualitative/quantitative translation (Định tính và định lượng) | Lập luận bằng lời rồi kiểm chứng bằng phương trình | Viết lập luận ngắn có nguyên nhân, kết quả, liên kết với phương trình |
| PHẦN 03 · NỘI DUNG |
AP Physics 1 gồm 8 Unit. Hai Unit chiếm tỷ trọng cao nhất là Unit 2 Force and Translational Dynamics và Unit 3 Work, Energy, and Power, mỗi Unit 18%–23% điểm phần trắc nghiệm. Trọng số dưới đây áp dụng cho phần trắc nghiệm của đề (nguồn: College Board – AP Physics 1).
Unit và trọng số phần trắc nghiệm AP Physics 1 (nguồn: College Board)
| Unit | Nội dung chính | Trọng số MCQ |
|---|---|---|
| Unit 1: Kinematics (Động học) | Độ dời, vận tốc, gia tốc, chuyển động hai chiều, hệ quy chiếu | 10%–15% |
| Unit 2: Force and Translational Dynamics (Lực và động lực học) | Sơ đồ lực, ba định luật Newton, ma sát, lò xo, chuyển động tròn | 18%–23% |
| Unit 3: Work, Energy, and Power (Công, năng lượng, công suất) | Động năng, thế năng, bảo toàn năng lượng, công suất | 18%–23% |
| Unit 4: Linear Momentum (Động lượng) | Xung lượng, bảo toàn động lượng, va chạm đàn hồi và không đàn hồi | 10%–15% |
| Unit 5: Torque and Rotational Dynamics (Mô-men và động lực học quay) | Mô-men lực, mô-men quán tính, cân bằng quay | 10%–15% |
| Unit 6: Energy and Momentum of Rotating Systems | Động năng quay, mô-men động lượng, lăn, quỹ đạo vệ tinh | 5%–8% |
| Unit 7: Oscillations (Dao động) | Dao động điều hòa, chu kỳ, năng lượng dao động | 5%–8% |
| Unit 8: Fluids (Chất lưu) | Khối lượng riêng, áp suất, định luật Newton và bảo toàn cho chất lưu | 10%–15% |
AP Physics 2 đánh số Unit tiếp theo Physics 1: Unit 9 Thermodynamics, Unit 10 Electric Force, Field, and Potential và Unit 11 Electric Circuits mỗi Unit 15%–18%; Unit 12 Magnetism and Electromagnetism, Unit 13 Geometric Optics, Unit 14 Waves, Sound, and Physical Optics và Unit 15 Modern Physics mỗi Unit 12%–15% (nguồn: College Board – AP Physics 2).
AP Physics C: Mechanics có 7 Unit, trong đó Unit 2 Force and Translational Dynamics (20%–25%) và Unit 3 Work, Energy, and Power (15%–25%) chiếm tỷ trọng lớn nhất trong phần trắc nghiệm. AP Physics C: Electricity and Magnetism có 6 Unit từ Unit 8 đến Unit 13, trong đó Unit 8 Electric Charges, Fields, and Gauss's Law và Unit 11 Electric Circuits mỗi Unit chiếm 15%–25% (nguồn: College Board – AP Physics C).
| PHẦN 04 · CHỌN MÔN |
Học sinh nên chọn AP Physics 1 khi mới học vật lý ở bậc AP hoặc chưa học giải tích. AP Physics C: Mechanics phù hợp với học sinh đã hoặc đang học AP Calculus và định hướng kỹ thuật, vật lý, khoa học máy tính, vì môn này dùng đạo hàm và tích phân để mô tả chuyển động (nguồn: College Board).
So sánh AP Physics 1 và AP Physics C: Mechanics (nguồn: College Board)
| Tiêu chí | AP Physics 1 | AP Physics C: Mechanics |
|---|---|---|
| Công cụ toán | Đại số và lượng giác | Đạo hàm và tích phân |
| Tương đương đại học | Học kỳ 1 vật lý đại cương dùng đại số | Một học kỳ cơ học dùng giải tích |
| Phạm vi nội dung | Cơ học và thêm Unit 8 Fluids | Cơ học, không có chất lưu |
| Cấu trúc đề 2027 | 42 MCQ trong 85 phút, 4 FRQ trong 95 phút | 42 MCQ trong 85 phút, 4 FRQ trong 95 phút |
| Ngày thi 2027 | Thứ Tư 5/5, Session 2 | Thứ Hai 3/5, Session 1 |
Lưu ý lịch thi 2027: AP Physics 1 và AP Physics C: Electricity and Magnetism được xếp cùng buổi Session 2 ngày 5/5/2027 (nguồn: College Board – 2027 AP Exam Dates). Học sinh định thi hai môn này trong cùng năm cần trao đổi sớm với điều phối viên AP về phương án thi muộn (late testing).
| PHẦN 05 · LỊCH THI |
Lịch thi Vật lý AP tháng 5/2027 (nguồn: College Board)
| Môn | Ngày thi | Buổi |
|---|---|---|
| AP Physics C: Mechanics | Thứ Hai 3/5/2027 | Session 1 |
| AP Physics 1: Algebra-Based | Thứ Tư 5/5/2027 | Session 2 |
| AP Physics C: Electricity and Magnetism | Thứ Tư 5/5/2027 | Session 2 |
| AP Physics 2: Algebra-Based | Thứ Năm 6/5/2027 | Session 1 |
Session 1 và Session 2 là hai khung giờ thường rơi vào buổi sáng và buổi chiều; giờ bắt đầu cụ thể tại từng nơi thi do điều phối viên AP thông báo (nguồn: College Board – 2027 AP Exam Dates).
| PHẦN 06 · ĐIỂM THI |
Bài thi Vật lý AP được báo cáo trên thang điểm 1–5. Phần trắc nghiệm do máy chấm, phần tự luận được chấm tại AP Reading trong hai tuần đầu tháng 6; hai phần cộng thành điểm tổng hợp rồi quy đổi sang thang 1–5 bằng quy trình thống kê để mức điểm giữa các năm tương đương nhau (nguồn: College Board – About AP Scores).
Phần lớn điểm AP được trả trong tháng 7; học sinh xem điểm bằng tài khoản College Board đã dùng khi đăng ký (nguồn: College Board – View Your AP Scores). Mỗi trường đại học tự quyết định mức điểm được xét tín chỉ hoặc miễn môn, nên phụ huynh cần tra chính sách của từng trường mục tiêu.
| PHẦN 07 · HỌC SINH VIỆT NAM |
Học sinh Việt Nam thường giải tốt bài tập định lượng nhưng mất điểm Vật lý AP ở hai dạng câu Qualitative/quantitative translation và Experimental design and analysis. Đề AP yêu cầu viết lập luận bằng tiếng Anh, mô tả quy trình thí nghiệm có thể lặp lại và giải thích vì sao chọn biến để vẽ đồ thị tuyến tính, trong khi chương trình trong nước ít luyện các kỹ năng này.
Khó khăn thứ hai là ký hiệu và quy ước: đề AP ưu tiên biểu diễn kết quả bằng ký hiệu (ví dụ theo m, g, h) trước khi thế số, và chấm cả sự nhất quán giữa sơ đồ lực với phương trình. Khó khăn thứ ba là Physics C đòi hỏi học giải tích song song, nên học sinh cần lịch học phối hợp giữa hai môn.
Học sinh tại Việt Nam có hai đường dự thi Vật lý AP. Nếu trường đang học có lớp AP được College Board phê duyệt, điều phối viên AP (AP coordinator) của trường sẽ đặt đề và tổ chức thi. Nếu trường không tổ chức, học sinh vẫn có thể tự học và đăng ký thi tại trung tâm khảo thí được ủy quyền; College Board liệt kê Việt Nam có trung tâm tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng do IIG Việt Nam vận hành (nguồn: College Board – AP Around the World).
College Board cho biết hạn để trường đặt đề AP là giữa tháng 11, vì vậy học sinh tự do nên liên hệ nơi thi càng sớm càng tốt trong năm học; trường hoặc trung tâm có thể đặt quy định và lệ phí riêng (nguồn: College Board – AP Around the World). Lệ phí và hạn đăng ký cụ thể cần kiểm tra trực tiếp với nơi tổ chức thi.
| PHẦN 08 · CHUYÊN ĐỀ KHÓ |
Bảng dưới là đánh giá của Newsky Academy từ kinh nghiệm giảng dạy, không phải số liệu chính thức của College Board.
Chuyên đề khó trong Vật lý AP (đánh giá của Newsky Academy)
| Chuyên đề | Mức độ | Lỗi hay gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|---|
| Chuyển động quay (Physics 1, C) | Cao | Nhầm mô-men lực với lực, quên mô-men quán tính phụ thuộc trục | Lập bảng tương ứng đại lượng tịnh tiến và đại lượng quay |
| Động lượng và va chạm | Trung bình | Dùng bảo toàn động năng cho va chạm không đàn hồi | Xác định hệ và loại va chạm trước khi chọn định luật |
| Thiết kế thí nghiệm | Cao | Quy trình mơ hồ, không nêu dụng cụ đo và cách lặp lại | Luyện mẫu: biến độc lập, biến phụ thuộc, dụng cụ, số lần lặp, cách xử lý dữ liệu |
| Tuyến tính hóa đồ thị | Cao | Vẽ đồ thị thô, không rút được đại lượng từ độ dốc | Biến đổi phương trình về dạng y = mx + b trước khi chọn trục |
| Định luật Gauss (Physics C: E&M) | Rất cao | Chọn mặt Gauss không có đối xứng phù hợp | Luyện riêng ba đối xứng: cầu, trụ, phẳng |
| Mạch điện (Physics 2, C: E&M) | Trung bình | Sai dấu khi áp dụng quy tắc vòng Kirchhoff | Quy ước chiều dòng điện và chiều đi vòng ngay từ đầu |
| PHẦN 09 · PHƯƠNG PHÁP ÔN |
Ôn Vật lý AP theo đề mới cần bám vào bốn dạng câu tự luận cố định. College Board công bố câu hỏi tự luận các năm trước kèm scoring guidelines trên AP Central; học sinh nên ưu tiên đề từ năm 2025 vì từ năm đó các dạng câu tự luận theo khung hiện hành (nguồn: AP Central – Past Free-Response Questions).
| PHẦN 10 · LỘ TRÌNH |
Lộ trình dưới đây là đề xuất của Newsky Academy cho học sinh thi AP Physics 1 hoặc Physics C: Mechanics tháng 5/2027, bắt đầu từ giữa tháng 10/2026. Thời lượng thực tế điều chỉnh theo kết quả kiểm tra đầu vào.
Lộ trình gợi ý (đề xuất của Newsky Academy)
| Giai đoạn | Thời gian | Mục tiêu | Đầu ra |
|---|---|---|---|
| Chẩn đoán | Tuần 1 (giữa tháng 10/2026) | Kiểm tra toán nền và các Unit đã học | Bản đồ lỗ hổng theo Unit và theo dạng câu |
| Cơ học tịnh tiến | Tháng 10 – tháng 12/2026 | Unit 1–4, sơ đồ lực, năng lượng, động lượng | Giải đúng hai dạng câu biến đổi toán học và chuyển đổi biểu diễn |
| Quay, dao động, chất lưu | Tháng 1 – tháng 2/2027 | Unit 5–8 (Physics C: Mechanics đến Unit 7) | Làm được câu tổng hợp nhiều Unit |
| Thí nghiệm và lập luận | Tháng 3/2027 | Dạng thiết kế thí nghiệm và dạng chuyển đổi định tính, định lượng | Viết quy trình thí nghiệm và lập luận đạt điểm theo hướng dẫn chấm |
| Luyện đề và nước rút | Tháng 4 – đầu tháng 5/2027 | Đề đầy đủ 42 MCQ và 4 FRQ có bấm giờ | Sẵn sàng cho ngày thi 3/5 hoặc 5/5/2027 |
| PHẦN 11 · SAI LẦM THƯỜNG GẶP |
Sai lầm thường gặp khi thi Vật lý AP (đánh giá của Newsky Academy)
| Sai lầm | Nguyên nhân | Cách khắc phục |
|---|---|---|
| Vẽ thêm lực không tồn tại trên sơ đồ lực | Nhầm hợp lực hoặc lực hướng tâm là một lực riêng | Mỗi mũi tên phải chỉ ra được vật tác dụng |
| Sơ đồ và phương trình mâu thuẫn | Làm hai phần độc lập | Viết phương trình trực tiếp từ sơ đồ đã vẽ |
| Lập luận chung chung, thiếu nguyên nhân | Chỉ nêu kết luận | Dùng cấu trúc: nguyên lý, áp dụng, kết luận |
| Thế số quá sớm | Thói quen giải bài tập số | Biến đổi ký hiệu đến cuối rồi mới thế số khi đề yêu cầu |
| Quy trình thí nghiệm không lặp lại được | Thiếu dụng cụ đo và số lần lặp | Nêu rõ đo gì, bằng gì, bao nhiêu lần, xử lý ra sao |
| Bỏ qua đơn vị và chữ số có nghĩa | Vội khi tính toán | Kiểm tra đơn vị ở dòng cuối mỗi câu |
| PHẦN 12 · CHỌN TRUNG TÂM |
Trung tâm dạy Vật lý AP phù hợp cần cập nhật cấu trúc đề 2027 và luyện được kỹ năng lập luận, thí nghiệm, không chỉ giải bài tập tính toán. Phụ huynh có thể kiểm tra các tiêu chí sau:
| PHẦN 13 · NEWSKY ACADEMY |
Newsky Academy là trung tâm dạy Vật lý AP theo mô hình 1 kèm 1, dành cho học sinh trường quốc tế và học sinh chuẩn bị du học. Chúng tôi không cam kết mức điểm cụ thể; điều chúng tôi cam kết là quy trình dạy bám sát tài liệu chính thức và phản hồi rõ ràng sau mỗi buổi.
| PHẦN 14 · HỎI ĐÁP |
Phần lớn học sinh nên học AP Physics 1 trước, vì môn này chỉ dùng đại số và là nền cho Physics 2. Học sinh mạnh toán, đã hoặc đang học AP Calculus có thể vào thẳng AP Physics C: Mechanics. Trung tâm dạy Vật lý AP nên kiểm tra đầu vào trước khi tư vấn.
Từ tháng 5/2027, đề AP Physics 1 có 42 câu trắc nghiệm trong 85 phút và 4 câu tự luận trong 95 phút, mỗi phần chiếm 50% điểm. Cấu trúc này cũng áp dụng cho AP Physics 2, AP Physics C: Mechanics và AP Physics C: Electricity and Magnetism.
College Board khuyến nghị học sinh đã học hoặc đang học giải tích khi học AP Physics C: Mechanics. Học song song được, nhưng nên học trước đạo hàm và tích phân cơ bản vì các Unit đầu của Physics C đã dùng đạo hàm để mô tả vận tốc và gia tốc.
Hai bài thi này cùng buổi Session 2 ngày 5/5/2027 nên không thể thi cả hai trong lịch chính. Học sinh cần trao đổi sớm với điều phối viên AP về việc thi muộn một môn theo lịch late testing của College Board.
Có. College Board cung cấp tài liệu tham khảo cho các môn Vật lý AP, có bản in gửi đến trường và bản trên Bluebook, dùng được trong cả bài thi. Học sinh nên luyện với đúng bảng công thức này để biết công thức nào có sẵn và công thức nào phải tự suy ra.
Được. Học sinh tự học có thể thi tại trường khác có tổ chức thi AP hoặc tại trung tâm khảo thí được ủy quyền ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Nên liên hệ trước giữa tháng 11 vì đó là hạn các trường đặt đề với College Board.
Được, vì đề AP đánh giá kỹ năng thiết kế và phân tích thí nghiệm trên giấy chứ không thi thực hành. Giáo viên có thể dùng video thí nghiệm, bộ dữ liệu thật và mô phỏng để học sinh luyện mô tả quy trình, tuyến tính hóa và tính độ dốc.
| PHẦN 15 · LIÊN HỆ |
Phụ huynh và học sinh cần tìm trung tâm dạy Vật lý AP có thể liên hệ Newsky Academy để được kiểm tra đầu vào, tư vấn chọn môn và xếp giáo viên phù hợp với lịch học ở trường. Newsky Academy dạy 1 kèm 1 tại nhà hoặc online, lộ trình xây theo Course and Exam Description (CED) hiện hành của College Board.
Gọi 0902 634 152 để đặt buổi kiểm tra đầu vào Vật lý AP
| PHẦN 16 · TÀI LIỆU THAM KHẢO |
Các số liệu trong bài được đối chiếu với trang chính thức của College Board tại thời điểm cập nhật 16/10/2026:
Về đội ngũ biên soạn
Bài viết do đội ngũ chuyên môn chương trình AP của Newsky Academy biên soạn, đối chiếu với Course and Exam Description, trang thông tin kỳ thi trên AP Central và lịch thi 2027 do College Board công bố. Nội dung được rà soát lại khi College Board cập nhật cấu trúc đề hoặc lịch thi. Bài viết không cam kết điểm và không thay thế thông báo chính thức của College Board hoặc nơi tổ chức thi.